ابو هلال ، تحصيلات خود را با فراگرفتن علم ، فقه ، حديث ، ادب و لغت آغاز كرد و بر ما معلوم نيست كه نزد چه كسانى تلمذ كرده است و ظاهرا در نزد خالوى خود ، ابو احمد حسن ابن عبد اللّه بن سعيد بن اسماعيل عسكرى ( 293 - 382 ه . ) كه كرسى حديث و تدريس را در خوزستان به عهدهء او واگذار شده بود تعليم يافته باشد و مدتى را نيز به كار و كسب اشتغال داشت . اما در بارهء موضوع كتاب مورد بحث كه به نام « الاوائل » خوانده شده است ، حاجى خليفه در ( كشف الظنون ، ج 1 119 ) چنين مى نويسد : « علم اوائل دانشى است كه وقايع و حوادث را بر حسب مكانها و انتسابها بيان مىكند و اين علم در شمار يكى از شاخه‌هاى علم تاريخ قرار مى گيرد . » ابو هلال عسكرى در مقدمهء همين كتاب گويد : الناس لهجين بالسؤال عن اوائل - الاعمال و مقدمات الاسماء و الافعال و لم يجدوا فى ذلك كتابا يجمع فنونها ، و يحوى ضروبها بأخبارها و شرح وجوهها و ابوابها . . . إلخ . اين كتاب نفيس در برگيرندهء اخبار ادبى فقهى است كه مسائل را از ديدگاه ادبى و تاريخى بررسى مىكند و يكى از عمده‌ترين مراجع براى علم به آغاز و تحول و تغيير بسيارى از كلمات است از قبيل : اول من سمى الجمعة ، اول من اوقد النار بالمزدلفة ، اول من بنى مكه . . . إلخ بسيارى از نويسندگان كتابهايى در باب « اوائل » نوشته‌اند اما نخستين كسى كه در اين باب كتابى نوشته است ، ابو هلال عسكرى مى باشد كه رسالهء مختصرى [ همان گونه كه ملاحظه خواهيد كرد اين كتاب بر خلاف گفتهء حاجى خليفه كتاب مبسوطى است ] در اين زمينه تأليف كرد و بر مبناى آن جلال الدين سيوطى كتاب « الوسائل الى معرفة الاوائل » ر نوشت ( انتهى ) . و دنباله‌روان او نيز عسقلانى با نام اقامة الدلائل الى معرفة الاوائل ، شبلى ( 799 ه . ق ) با نام : الوسائل الى . . . ، على دده ( 1007 ه ) محاضرة الاوائل ، ابن دوقة ( 1013 ه ) ازهار الخمائل . . . و غيره . ابو هلال آثار بسيارى از خود به جاى گذاشت كه به بيست كتاب و رساله مى رسد از جمله : « التلخيص فى معرفة اسماء الاشياء » در دو جلد ، وزيرى ، 1389 دمشق ، « جمهرة الامثال » چاپ هندوستان 1306 ، كتاب الصناعتين ( و بعضى بر اين عقيده هستند كه تمام « معربات جواليقى » بدون ذكر منبع از اين كتاب برداشته شده است ) ، قاهره ، 1371 ه . « الفروق فى اللغه 1393 ه . » ، « الاوائل » و غيره . كتاب الاوائل توسط وزارة الثقافة و الارشاد القومى - سوريه - ذيل احياء التراث العربى با تحقيق و فهارس : محمد المصرى - وليد قصاب . سربى ، خشتى ، در دو بخش 140 381 صفحه ، دمشق 1975 چاپ شده است . رجوع شود به : معجم الادباء ياقوت ، 8 258 - 267 ، طبقات المفسرين سيوطى ، 10 ، بغيه الوعاة ، 1 506 ، مقدمهء كتاب التلخيص ، الصناعتين ، كشف الظنون ، مقدمهء كتاب الاوائل ابو هلال عسكرى . 21 - الايجاز و الاعجاز : رجوع شود به الاعجاز و الايجاز . 22 - بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار ( ايران 1301 ه . ) : تأليف شيخ الاسلام و امام جمعه مولى محمد باقر بن مولى محمد تقى بن مقصود على مجلسى سپاهانى ( 1037 - 27 رمضان 1110 ه . ق ) مى باشد كه در روزگار شاه عباس دوم ( 1052 - 1077 ه . ق ) و شاه سليمان ( 1077 - 1105 ه . ق ) و شاه سلطان حسين ( 1105 - 1135 ه . ق ) مى زيسته است . اين دانشمند نزد بسيارى از بزرگان زمان خود مانند مجلسى و حر عاملى و سيد عليخان مدنى شيرازى و